شورای حل اختلاف

نحوه رسیدگی شکایات و دعاوی حقوقی معاملات املاک در شورای حل اختلاف

تعریف و مفهوم آئین دادرسی در شوراهای حل اختلافات

آئین در لغت به معنای شیوه و روش و براساس ماده یک قانون آئین دادرسی مدنی که مقرر می دارد آیین دادرسی مدنی مجموع اصول و مقرراتی است که در مقام رسیدگی به امور حسبی و کلیه دعاوی مدنی و بازرگانی در دادگاه‌های عمومی و انقلاب تجدید نظر و دیوان عالی کشور و سایر مراجعی که به موجب قانون موظف به رعایت آن می باشند به کار می رود. مفهوم آئین دادرسی شورای حل اختلاف مجموعه مقررات و قواعدی است که اصحاب دعوا در مقام رسیدگی به کلیه اموری که در صلاحیت شورا است در مراجعه شوراهای حل اختلاف به منظور دادخواهی و حل و فصل دعاوی به کار می برند بنابراین با توجه به این تعریف موضوع مطالعه آئین دادرسی شوراهای حل اختلاف اصول و مقرراتی است که در مقام رسیدگی به امور دعاوی که شورا صالح به رسیدگی است به کار می رود و اعضای شورا نیز در حدود صلاحیت خود مکلف به رسیدگی و صدور رای می باشند.

فواید آئین دادرسی و شوراهای حل اختلاف:

اگر چه ماده 10 آئین نامه اجرای شوراهای حل اختلاف صراحتاً رسیدگی در شورا را تابع تشریفات قانون آین دادرسی ندانسته ولی در هر حال باید توجه داشت قواعد مربوط به ائین دادرسی از آن لحاظ که قواعد آن رابطه تنگاتنگی با حقوق اصحاب دعوا دارد و از این جهت که تا حقوق اشخاص مورد تعدی و تفریط و تجاوز قرارنگیرد و مدعی رسیدگی به آن را درخواست ننماید ، شورا اقدام به رسیدگی نخواهد نمود . بنابراین باید اصول و مقرراتی در این رابطه وجود داشته باشد تا مدعی بتواند بر اساس آن حقوق خود را مطالبه نماید و آنچه که واضح است بی شک  منظور قانون گذار از تدوین این ماده اشاعه بی قانونی و اعمال سلیقه شخصی در رسیدگی به دعاوی در شورا نبوده است چرا که اگر چنین باشد قانونگذار نقض غرض نموده است و چنین عملی از مقنن بعید است برای پایان دادن به این شبهه میتوان گفت مقصود قانون گذار از عدم رعایت تشریفات دادرسی آن دسته از تشریفات ائین دادرسی مدنی است که باعث اطاله دادرسی می شود چراکه آئین دادرسی در حقیقت ضمانت اجرای حقوقی است که در قانون برای اشخاص پیش بینی شده و اشخاص بر مبنای آن خود را صاحب حق میدانند هرچند د برخی مواقع از مقررات آن به عنوان حربه ای برای پیروزی مورد استفاده اشخاص واقع می شود که از ماهیت دعوا کاملاً بی حقند ولی در هر حال این مقررات در عدم اعمال زور و خشونت در جامعه موثر بوده و اصحاب دعوا با آشنایی و شناخت نسبت به قواعد آئین دادرسی در شورا ها میتوانند دعوای خود را به صورت صحیح و قانونی تنظیم و نسبت به احقاق حقوق خود به صورت مساوی اقدام نمایند.

شوراهای حل اختلاف صنفی

از جمله راه های حل اختلاف میان افراد یک صنف ، مراجع به شورای حل اختلاف است .این شورا صلاحیت کمتری نسبت به دادگستری دارد، ولی به هر حال یکی از روش های مناسبی است که موجب کاهش ورودی پرونده ها به دادگستری میشود. به لحاظ اینکه رسیدگی به اختلافات و اقدامات شورا هزینه بسیار اندکی دارد ، برای مردم مراجعه به شورای حل اختلاف مقرون به صرفه خواهد بود و این باعث خواهد سد که در بلند مدت محاکم دادگستری صرفاً به امور مهم رسیدگی کنند. در همین راستا تشکیل شورای حل اختلاف صنفی و تعداد شوراها مزبور با تقاضای مقام صنف یا اتحادیه مربوط و با پیشنهاد رئیس قوه قضایی و موافقت رئیس کل دادگستری استان صورت میگیرد . تعداد اعضای این شوراها و نحوه انتخاب آن ها به ترتیبی است که در آئین نامه اجرایی شوراهای حل اختلاف پیش بینی شده است.

جایگاه و تشکیلات شوراهای حل اختلاف

در اجرای ماده (189) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با تشکیل شوراهای حل اختلاف مصوب 1379/1/17 آئین نامه ای تحت عنوان آئین نامه اجرای اجرای ماده 189 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسید که آئین نامه مزبور مشتمل بر 23 ماده میباشد که در ماده یک آن هدف از تشکیل شورا را کاهش مراجعات مردم به محاکم قضایی و در راستای توسعه مشارکت های مردمی دانسته است و در قسمت دوم ماده، قوه قضائیه را مکلف به تشکیل ان بر طبق آئین نامه نموده و تشخیص ضرورت تشکیل شورای مزبور را در هر محلی اعم از روستا ، بخش، شهر و محدوده ای از شهر همچنین حوزه صلاحیت محلی آن را به عهده رئیس حوزه قضایی و فرماندار با مشورت شورای اسلامی شهر یا روستا نهاده است که در هر حال تشکیل شورا را منوط به تشخیص و موافقت رئیس کل دادگستری استان دانسته است.

لينک هاي مرتبط با اين بخش
 نظریات آئین نامه اجرایی اداره حقوقی دادگستری در ارتباط با شورای حل اختلاف